![](/sites/default/files/post_covid-19_astheneis_me_karkino_mastoy-site_1000x420.jpg)
Covid-19: Οδηγίες για τους ασθενείς με καρκίνο του μαστού
Γράφει ο Χρήστος Μαρκόπουλος, Διευθυντής Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών
-
Ασθενείς με καρκίνο του μαστού στο παρελθόν που έχουν ολοκληρώσει τη θεραπεία τους (Χημειοθεραπεία, Ακτινοθεραπεία) και δεν λαμβάνουν καμία αγωγή ή είναι μόνον σε Ορμονοθεραπεία, ΔΕΝ αποτελούν ομάδα υψηλού κινδύνου για το συγκεκριμένο λόγο - “καρκινοπαθείς”
-
Χειρουργικές επεμβάσεις που αναβάλλονται για αργότερα:
-
αντιμετώπιση καλοήθους πάθησης (ατυπία, ινοαδένωμα, έκκριμα-πιθανό θήλωμα κλπ)
-
αποκατάσταση του μαστού μετά από μαστεκτομή (αρχική ή 2η φάση)
-
προφυλακτική χειρουργική μείωσης κινδύνου (άμφω μαστεκτομή)
-
όλες οι αισθητικές επεμβάσεις του μαστού (μεγέθυνση, σμίκρυνση, ανόρθωση κλπ)
-
-
εξαιρέσεις: παροχέτευση αποστήματος στο μαστό, μετεγχειρητικό αιμάτωμα, νέκρωση κρημνού πρόσφατης αποκατάστασης
-
Διάγνωση μη-διηθητικού καρκίνου (DCIS) σε βιοψία με κόπτουσα βελόνη (Core biopsy)
-
ER-θετικό: αρχική αντιμετώπιση με Ορμονοθεραπεία (Ταμοξιφένη ή Αναστολέας Αρωματάσης)
-
ER-αρνητικό: προς το παρόν παρακολούθηση εφόσον δεν υπάρχει ένδειξη διηθητικής νόσου
-
Παρουσία μικρο-διήθησης: παρακολούθηση ή σχετική αντιμετώπιση ανάλογα με την έκφραση των ορμονικών υποδοχέων (ER) και την έκταση της νόσου.
-
Σημείωση: όλες οι ανωτέρω ασθενείς θα πρέπει να αντιμετωπισθούν άμεσα με την παρέλευση του κινδύνου του COVID-19
-
-
Διάγνωση διηθητικού καρκίνου
-
Στη παρούσα φάση που είναι η κατάσταση στη χώρα μας, ακολουθούνται οι καθιερωμένες, ανάλογες ενδείξεις αντιμετώπισης της νόσου
-
Εναλλακτικά ή εφόσον η κατάσταση με τον COVID-19 χειροτερέψει, τότε:
-
ER-θετικός και παράγοντες Χαμηλού κινδύνου: αρχική αντιμετώπιση με Ορμονοθεραπεία (Ταμοξιφένη ή Αναστολέας Αρωματάσης, σε προ-εμμηνοπαυσικές ασθενείς και αναστολή της ωοθηκικής λειτουργίας)
-
ER-θετικός και παράγοντες Υψηλού κινδύνου: αρχική αντιμετώπιση με Χημειοθεραπεία
-
ΕΡ/PR/HER2 αρνητικά (Τριπλά αρνητική νόσος) ή HER2 θετικό: προ-εγχειρητική Χημειοθεραπεία
-
εξαίρεση: νόσος αρχικού σταδίου (μικρός όγκος) θα πρέπει να χειρουργηθεί
-
-
Ασθενείς που ολοκλήρωσαν προ-εγχειρητική αγωγή με Χημειοθεραπεία και έχουν μερική ή πλήρη ανταπόκριση
-
ER-θετικός όγκος: έναρξη Ορμονοθεραπείας και σύντομη επανεκτίμηση (σε 1 μήνα)
-
ER-θετικός και HER2 θετικός όγκος: αντι-HER2 αγωγή, έναρξη Ορμονοθεραπείας και σύντομη επανεκτίμηση (σε 1 μήνα)
-
ΕΡ/PR/HER2 αρνητικά (Τριπλά αρνητική νόσος): θα πρέπει να χειρουργηθούν (εντός μηνός)
-
Ασθενείς που πρέπει να χειρουργηθούν άμεσα
-
διάγνωση αγγειοσαρκώματος μαστού ή κακοήθους φυλλοειδούς όγκου
-
ασθενείς που λαμβάνουν προ-εγχειρητική συστηματική θεραπεία (Χημειοθεραπεία ή Ορμονοθεραπεία) και διαπιστώνεται πρόοδος της νόσου
-
-
Ασθενείς σε χρόνια παρακολούθηση:
-
αναβάλλονται όλες οι προγραμματισμένες εξετάσεις «παρακολούθησης»
-
εξαίρεση: εμφάνιση συμπτωματολογίας ύποπτης ανάπτυξης μεταστάσεων
-
-
Σημείωση: σε όλα τα ανωτέρω θα πρέπει να συν-αξιολογείται και η τυχόν συνύπαρξη άλλων παραγόντων που καθιστούν την ασθενή ιδιαίτερα υψηλού κινδύνου στη περίπτωση νόσησης από COVID-19, όπως: χρόνια αναπνευστική νόσος, καρδιαγγειακά νοσήματα, παχυσαρκία κλπ.